خانه / گیاهان دارویی / آشنایی با خواص و کاربرد‌های گیاهان دارویی / خواص دارویی گیاه بادرنجبویه | طرز تهیه دم نوش بادرنجبویه

خواص دارویی گیاه بادرنجبویه | طرز تهیه دم نوش بادرنجبویه

خواص دارویی بادرنجبویه

ترکیبات شیمیایی و خواص دارویی بادرنجبویه

این گیاه چند ساله و زردرنگ بین ۷۰ تا ۱۵۰ سانتی متر رشد می کند و به صورت خوشه ای می روید. برگ، گل ها و ساقه این گیاه خاصیت دارویی دارد. تقویت کننده حافظه است.

مهمترین ترکیبات تشکیل دهنده اسانس را «سیترونلال»(۲۰ تا۵۰ درصد) تشکیل می دهد از ترکیبات دیگر اسانس می توان از «سیترال» ، «ژرانیول»، «لینالول» و «استات اوگنول» نام برد اسانس به مقدار بسیار کم حاوی موادی نظیر «اسید رزماری » اسید فنولیک یک کربنه و فلدونوئید است و همچنین دارای مواد پکتیکی می باشد . اسانس ملیس مایعی بی رنگ یا به رنگ زرد روشن یا زرد مایل به خاکستری و دارای بوی بسیار مطبوع شبیه بوی لیمو می باشد . و این بو مخصوصا اگر اسانس از برگ گیاه قبل از گل دادن به دست آمده باشد محسوس تر است .

اسانس ملیس در بازار تجارت به صورت ناخالص است زیرا از برگ گیاه مذکور مخلوط با اعضای گیاهانی که بوی لیمو می دهند تهیه می شود و با آنکه اسانس های دیگر : اسانس لیمو اسانس های دیگر که بویی مشابه دارند به طور تقلب به اسانس ملیس می افزایند . اسانس ملیس در آب عملاً غیر محلول ولی در الکل حل می شود باید درجای سرد دور از نور و در ظرف در بسته نگهداری شود وزن مخصوص آن در گرمای ۱۵ درجه بین ۸۹۰/۰ و ۹۲۵/۰ است میوه بادرنجبویه دارای ۱۵ درصد روغن خشک شونده با اندیس ید برابر ۶/۱۶۶ است .

ملیس نخستین بار در قرون وسطی به عنوان مقوی قلب ، در درمان بیماری ها به کار رفته است . بوعلی سینا آن را در ردیف داروی مقوی قلب جای داده برای آن اثر تقویت نیروی حیاتی بدن قائل بوده و چنین بیان داشته که با مصرف آن ، بی حوصلگی ها و کج خلقی ها از بین می رود . دانشمندان دیگر مصرف آن را رفع مالیخولیایی ، طپش قلب ، ضعف حافظه ، سردردهای منشا عصبی ، احساس صداهای مبهم در گوش ، سرگیجه و خستگی های روحی توصیه کرده اند .

نیرودهنده و ضد تشنج است به علاوه به عنوان مقوی معده ، بادشکن ، تسهیل کننده عمل هضم و معرق مورد استفاده قرار گیرد اسانس آن دارای خاصیت ضد تشنج و آرام کننده با اثر قاطع است مشروط بر آنکه به مقادیر کم و درمانی مصرف گردد .

بادرنجبویه در طب عوام به مصارف عدیده می رسد مانند آنکه از آن در رفع دل پیچه هایی ناشی از نفخ ، درد معده منشاعصبی ، احساس چنگ زدگی معده ، اختلالات هضمی ، طپش قلب ، سردردهای یکطرفه ، سرگیجه ، سنگوپ ، عصبانیت ها ، بی خوابی ، ضعف قلب ، احساس صداهای مبهم در گوش ، خستگی های روحی ، هیستری مالیخولیا ، استفراغ ها دوره بارداری ، کم خونی دختران جوان ، برخی حالات آسم ، بیماریهای مختلف دستگاه تنفسی ، دردرهای عصبی دندان ، سردرد ، گوش درد ، دردهای زمان وقوع قاعدگی و غیره مصرف می شود.

مصرف آن رفع تندخویی در دختران جوان و زنان ضعیف البنیه را دارد سرشاخه های گیاه و یا لوسیون حاصل از دم کردن آن اگر بر روی زخم ها و جراحات اثر داده شود درد را تسکین می دهد و التیام یا بهبود آن را باعث می گردد . مالش دادن جوشانده آن موجب از بین رفتن دردها می شود الکلای آن اگر بر روی عضو مالش داده شود دردرهای رماتیسمی و همچنین ضرب خوردگیها را تسکین می دهد . بادرنجبویه در تهیه بسیاری از لیکورهایی که راهبین مصرف می نمایند به کار می رود در عطرسازی مورد استفاده قرار می گیرد . به صورت خام نیز ضمن سبزی های سالاد از آن استفاده می شود .

ترکیب قرص های بادرنجبویه و جوز هندی و ریشه سنبل که بیشتر معروف به Carmelite Water است برای سردردهای عصبی و برای اعصاب مناسب است .

Pliny همچنین گفته که برای بند آوردن خون که در اثر زخم ایجاد شده مفید می باشد . در مجلات علمی آمده که عصاره آن برای بهبود نیش جانواران زهر آلود و نیش عقرب مفید بوده و ترکیبات بادرنجبویه بای پانسمان در جراحی مناسب می باشد .

هیدروکربن های شیمیایی محتوای موادی است که در پانسمان زخم مفید است و روغن گیاه بادرنجبویه در کشتن میکروب های بیماری زا و ضد عفونی کردن میکروب های هوا مفید است .

مصرف عرق حاصل از آن و چای سرد آن برای بیمار تب دار مفید است .

سرماخوردگی موثر است و به عنوان داروی ضد نفخ نیز استفاده یم شود . از آن به عنوان بازکننده رگ ها و درمان دردهای نقرس استفاده می شود

از این گیاه برای تنظیم و مداوای ناراحتیهای معده علیه کاتاره های معده ـ روده ای و برای تحریک ترشحات صفراوی استفاده می گردد .

.

 .

 بادرنجبویه در طب سنتی

.

بادرنجبویه در طب سنتی

بادرنجبویه دارای طبیعت گرم و خشک بوده و گیاهی باخواص فراوان از جمله مفرح ، تقویت کننده قلب ، مغز و حواس ، ضدعفونی کننده، ضد حساسیت و آلرژی ، ضد خارش ، هضم کننده ، خونساز ، بازکننده انسداد عروق مغزی بوده و در رفع غش ، سکسکه ، تحلیل سودا، و بیماریهای کلیه ، روماتسیم ونقرس(استفاده خارجی از روغن بادرنجبویه) موثر می باشد.

چند فرمول موثر با استفاده از گیاه بادرنجبویه:

* افردای که تزلزل روحی دارند و هر آن ممکن است از کوره در رفته و مشکل برای خود و دیگران ایجاد نمایند ، بهتر است به جای چای معمولی روزانه دوفنجان از چای یا عرق طبیعی این گیاه مصرف نمایند.

* بیمارانی که اضطراب ، دلشوره قلب متاثر از اعصاب دارند نظیر پرولاپس میترال، خفقان قلبی و تپش های اضظرابی قلب می توانند از چای یا عرق طبیعی آن استفاده نمایند.

* بادرنجبویه از معدود گیاهان تقویت حافظه ولی بدون عارضه طبی است که در تیز هوشی افرداد کنکوری نقش موثری را بازی میکند مقدار مصرف آن در زمان امتحانات و … استفاده از یک لیوان(درشب) عرق آن به صورت دائمی می باشد.

* مقوی قلب: بادنجبویه ۱۵ گرم + گل گاوزبان ۱۵ گرم

هر دو گیاه را در دولیوان آب جوشانده و صاف کرده،‌بعد با یک لیوان عرق بیدمشک و یک لیوان گلاب مخلوط کرده و ۵/۲ گرم زعفران کوبیده را نیز به آن اضافه و حاصل آنرا با ۲۵۰ گرم عسل شربت ساخته و روزی سه قاشق غذاخوری از آن استفاده نمایید.

* میتوان از آن به عنوان خواب آور مفید و بی ضرر همه شبه از مقادیر کم این گیاه در موقع خواب استفاده کرد.

* تخم این گیاه که فرنجمشک نامیده میشود نیز خواص فراوانی دارد از جمله یک آرامبخش قوی اعصاب و … میباشد . هرشب یک قاشق چای خوری از فرنجمشک را داخل یک لیوان عرق بهارنارنج ریخته بعد از ۱۰ دقیقه محتوی آنرا بنوشید.

.

دمنوش برگ بادرنجبویه (Melissa officinalis)

دمنوش برگ بادرنجبویه

طرز تهیه دم نوش بادرنجبویه

بی تردید این یکی از بهترین دمنوش های روزانه برای افسردگان است، البته در افسردگی تدابیر درمانی باید به صورت کامل و جامع و طی مدت زمان کافی و با ویزیت های دوره ای انجام شود، ولی نوشیدن این دمنوش را برای کمک نسبی به بیماران می توان توصیه کرد.
به بیان حکیمان ایرانی، بادرنجبویه در تقویت قلب و مغز و پاکسازی این دو عضو حیاتی گیاه سودمندی است.
نکته مهم این است که هنگام خرید آن باید بسیار هوشیار باشید زیرا متاسفانه در بسیاری از عطاری ها به جای برگ بادرنجبویه، اشتباهاً برگ گیاه دیگری عرضه می شود! مشخصۀ برگ بادرنجبویه اصلی این است که اگر آن را کف مال کنید و ببویید، بوی لیمویی لطیفی از آن به مشام می رسد.

 

مقدار و روش مصرف بادرنجبویه :

روزی دو بار، هر بار حدود ۵ گرم از برگ بادرنجبویه را در قوری چینی ریخته، با یک لیوان آب جوش به مدّت ۱۵ دقیقه روی بخار دم کنید. سپس تا گرم است آن را صاف کرده با کمی عسل یا نبات سفید یا نبات زعفرانی واقعی، یک ساعت پیش از غذا یا دو ساعت پس از غذا بنوشید.
به یاد داشته باشید که اکثر نباتهای زردرنگ زعفرانی نیستند حتی اگر در میان آنها رشته ای از کلالۀ زعفران هم دیده شود!

 

منع و احتیاط مصرف بادرنجبویه :

مصرف برگ بادرنجبویه در مبتلایان کم کاری تیروئید مجاز نیست. در بارداری نیز به خاطر اثرات منقبض کنندۀ رحمی و اثرات ضد تیروئیدی اش بر روی جنین نباید مصرف شود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *